Belangrijke ontwikkelingen voor de ZZP’er in de mondzorg​

Wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden

Geachte relatie,

Zoals u van van helder gewend bent, en ook mag verwachten, houden wij ons voortdurend bezig met alle ontwikkelingen waar het de duiding van de arbeidsrelatie betreft. Deze ontwikkelingen doen zich voor over een zeer breed terrein. Zo zien wij ontwikkelingen in de wetgeving, maatschappelijke ontwikkelingen en in de rechtspraak. Deze rechtspraak levert ons jurisprudentie, die zich afspeelt binnen het arbeidsrecht (civiele procedures) en binnen het fiscale recht.

Op dit moment is de Wet DBA van kracht. De ervaring binnen onze doelgroep, de zorg en de mondzorg in het bijzonder, is dat organisaties en zorgverleners zich onvoldoende realiseren wat deze wet betekent voor met name de opdrachtnemer, de zzp’er. Wanneer we kijken naar de te verwachten ontwikkeling binnen de wetgeving, dan is de onbekendheid van de gevolgen daarvan nog veel groter.

Het Uber en het Deliveroo arrest

In de hiervoor genoemde civiele rechtspraak, denk aan de ruchtmakende uitspraken over de chauffeurs bij Uber en de bezorgers bij Deliveroo, begint zich een duidelijk beeld te vormen. Kortweg gesteld, als er sprake is van werkzaamheden die de kern vormen van de feitelijke bedrijfsactiviteit, dan is er in de regel sprake van een arbeidsovereenkomst. Als we kijken naar een mondzorgpraktijk dan zou het dus kunnen gaan om een tandarts-zzp’er die werkt in een tandartspraktijk.

Het wetsvoorstel (Vbar)

In lijn met deze belangrijke jurisprudentie is er inmiddels ook wetgeving in voorbereiding: het Wetsvoorstel Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden. Dit is voor de praktijk een belangrijk wetsvoorstel omdat hiermee duidelijk wordt aangegeven hoe de overheid in de toekomst met arbeidsrelaties wil omgaan. In dit wetsvoorstel wordt de huidige definitie van een dienstbetrekking aangepast en uitgebreid.

In essentie komt deze aanpassing neer op het volgende. In Artikel 7:610 BW worden drie criteria opgenomen om te beoordelen of sprake is van een dienstbetrekking:

A  De gezagsverhouding

B  De organisatorische inbedding

C  Al dan niet werken voor eigen rekening en risico

Volgens criterium A gaat het er om, dat binnen een dienstbetrekking sprake moet zijn van een gezagsverhouding, “in dienst van”. Iemand is de baas en de ander moet de aanwijzingen van de baas opvolgen en uitvoeren. Als sprake is van hoogopgeleide medewerkers, is er niet of in veel mindere mate sprake van een echte opdracht. In de meeste gevallen wordt echter wel gewerkt binnen een vastgesteld kader waar alle medewerkers zich aan moeten houden.  Dit gegeven wordt in het wetsvoorstel ook gezien als een vorm van gezag. In het betreffende artikel wordt dat omschreven als “een werkinhoudelijke aansturing”. De opdrachtgever is bevoegd om aanwijzingen en instructies te geven en heeft ook de mogelijkheid de werkzaamheden te controleren en daarop in te grijpen.

Als criterium B geldt “de organisatorische inbedding”. Hiervan is sprake als de betreffende werkzaamheden, binnen het organisatorisch kader van de onderneming van de opdrachtgever:

– behoren tot de kernactiviteit van die onderneming;

– structureel van aard zijn;

– en werknemers binnen die onderneming dezelfde werkzaamheden uitvoeren als werknemer;

Het derde criterium C is of de werkzaamheden worden uitgevoerd voor eigen rekening en risico. Wanneer dat het geval is, dan kan dat tot gevolg hebben dat er geen sprake is van een dienstbetrekking. Het is denkbaar dat er min of meer sprake is van een gelijke stand. In dat geval kan van doorslaggevende betekenis zijn hoe de opdrachtnemer zich buiten de betreffende arbeidsrelatie manifesteert. Is er sprake van een reëel bedrijf voor dezelfde werkzaamheden, dan zullen ook de beoordeelde werkzaamheden worden geacht buiten dienstbetrekking plaats te vinden.

Op basis van het wetsvoorstel is het de bedoeling om een arbeidsrelatie te toetsen aan de hiervoor genoemde criteria A, de werkinhoudelijke aansturing, en B, de organisatorische inbedding. Als de arbeidsrelatie zich anders verhoudt dan tot wat hier is bedoeld, dan is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. Wordt daar wel aan voldaan, dan dient nog te worden vastgesteld of de werkzaamheden plaatsvinden voor eigen rekening en risico van de opdrachtnemer, criterium C. Indien het laatste het geval is, dan is er wederom geen sprake van een arbeidsovereenkomst. Is de beoordeling van de arbeidsrelatie min of meer in evenwicht (A + B = C), dan kan C+ de doorslag geven.

Schematisch uitgedrukt leidt dit tot de volgende mogelijke uitkomsten:

A + B > C: er is sprake van een dienstbetrekking

A + B < C: er is geen sprake van een dienstbetrekking

A + B = C: C+ geeft de doorslag naar wel of geen dienstbetrekking

In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel wordt een aantal praktische voorbeelden gegeven van situaties die zich binnen een arbeidsrelatie kunnen voordoen en hoe deze op basis van het wetsvoorstel moeten worden geduid.

Wat betekent dit voor de arbeidsrelaties in de mondzorg?

Op basis van deze duiding komen wij tot de conclusie, dat de tandarts of mondhygiënist die werkzaam is in de praktijk van een praktijkhouder, voldoet aan de voorwaarden zoals gesteld in criterium A en B.  Waardoor dus met enige stelligheid kan worden aangenomen, dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Dit heeft voor alle partijen enorm veel impact, zowel op de onderlinge relatie, als ook voor de financiële invulling. De praktijkhouder krijgt immers te maken met diverse werkgeverslasten terwijl de (voormalige) tandarts zzp’er geen recht meer heeft op kostenaftrek en de ondernemersfaciliteiten zoals de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling komen te vervallen. Op onze website komt een rekentool beschikbaar, waarbij de mogelijkheid wordt geboden om deze financiële effecten voor ieders persoonlijke situatie door te rekenen.

Kortom, in onze analyse komen wij tot de conclusie, dat alle hybride vormen van zelfstandigheid zullen gaan verdwijnen en plaats zullen maken voor een arbeidsovereenkomst of echt ondernemerschap met daarbij behorende reële ondernemersrisico’s. Denk daarbij aan (mede)eigendom van een praktijk, personeel dat in dienst is, een eigen praktijkpand of huurovereenkomst etc. Het wetsvoorstel is op dit moment in voorbereiding en de zogenaamde “internetconsultatie” is net afgesloten. In deze internetconsultatie is veel kritiek op het wetsvoorstel geuit. Het is afwachten wat de minister met deze kritiek gaat doen, en of het wetsvoorstel wordt aangepast. Omdat het wetsvoorstel aansluit bij de jurisprudentie van de Hoge Raad denken wij dat de kern van het wetsvoorstel ongewijzigd zal blijven. Het zal vervolgens aangeboden worden voor behandeling in de (nieuwe?) Tweede kamer en Eerste kamer. De beoogde ingangsdatum is 1 juli 2025.

Upgrading van zzp-schap naar onderneming?

Wat wij nog zien als mogelijke upgrading van het zzp-schap naar een echte onderneming, is het starten van een organisatie die zorgverleners detacheert. Dat zou kunnen vanuit een samenwerkingsverband van tandarts zzp’ers, bijvoorbeeld een maatschap, die deze zorgverleners plaatst bij praktijken. Er zal dan sprake moeten zijn van een wezenlijke organisatie. Deze organisatie werkt regionaal dan wel landelijk, hanteert min of meer vaste voorwaarden en stelt zorgverleners beschikbaar op basis van beschikbaarheid. De zorgverleners zijn niet alleen op papier onderling uitwisselbaar, maar werken ook feitelijk in verschillende praktijken. De organisatie verzorgt de boekhouding, gaat zekere investeringen aan en doet acquisitie al dan niet door middel van reclame. De contouren dienen verder te worden uitgewerkt en op haalbaarheid te worden getoetst. Vooruitlopend op deze haalbaarheid zijn wij op zoek naar zorgverleners, die deze mogelijkheid zouden willen onderzoeken. Indien dit het geval is, dan kunt u dat bij uw vaste contactpersoon bij ons kantoor aan geven.

Tot zover de berichtgeving omtrent de ophanden zijnde ontwikkelingen. Van helder is voornemens een aparte website, vergelijkbaar met www.wtzavoordemondzorg.nl in de lucht te brengen, waarop alle ontwikkelingen terug te lezen zijn. Zodra dit het geval is, dan zullen wij dit melden. Daarnaast kunt u contact opnemen met uw eigen adviseur bij van helder voor eventuele vragen.

Delen op social media: